BİREYİN İÇ DÜNYASINI ESAS ALAN DÖNEM
BİREYİN İÇ DÜNYASINI ESAS ALAN
ROMANCILAR
1) PEYAMİ SAFA
2) AHMET HAMDİ TANPINAR
3) TARIK BUĞRA
4) HALİKARNAS BALIKÇISI
5) ABDÜLHAK ŞİNASİ HİSAR
6) MUSTAFA KUTLU
7) SEMİHA AYVERDİ
8) OKTAY AYKBAL
9) SELİM İLERİ
Bireyin iç dünyası ne demek?
Olay örgüsünden çok bireylerin bu olaylardan nasıl etkilendiğini bireyin iç dünyasındaki psikolojilerine odaklanır.
Psikolojik tahliller ve ruh çözümlemeleri oldukça fazla yer tutar.
1)PEYAMİ SAFA(1899-1961)
ROMAN ÖZETLERİ
1)Sözde Kızlar: Peyami Safa’nın ilk romanıdır.
Yunanlıların tutukladığı babasını aramak üzere İstanbul’a gelen Mebrure’nin, akrabası Nazmiye Hanım’ın konağındaki yaşantısını, yozlaşmış ve çapkınlık peşinde dolaşan Behiç’le, onun tam aksi Fahri arasındaki aşk ikilemi üzerinden Müterake yıllarının(1918-1922) çürümüşlüğünü anlatır.
2)Dokuzuncu Hariciye Koğuşu: İlk baskısını Nazım Hikmet’e ithaf eder.
Otobiyografik romandır.
Adı verilmeyen ve yoğun otobiyografik izler taşıyan hasta çocuk’un kemik hastalığının ruhunda bıraktığı yıkıcı tesir üzerinden Nüzhet’e duyduğu aşk anlatılmıştır.
3) Matmazel Noraliye’nin Koğuşu: II.Dünya Savaşı’nın devam ettiği yıllarda bir pansiyonda yaşayanlar vasıtasıyla İstanbul’daki yozlaşma anlatılır. Ferit, Büyük Ada’da Matmazel Noraliya’nın evine taşınır. Romanda Ferit’in psikolojik değişimleri anlatılmıştır.
4)Biz İnsanlar: Mütareke döneminde İstanbul’un yozlaşan kesimleri anlatılmıştır.
Mütareke yıllarında bir lisede öğretmen olan Orhan, öğrencisini korumak adına okuldan atılır. Daha Sonra öğrencisinin ablası Vedia ile aralarında gelişen ilişkide, Vedia’nın Orhan’la ve Batılı düşünceler içinde olan Rüştü arasındaki sıkışma anlatılır.
5) Fatih Harbiye: Fatih – Harbiye romanı, Fatih’te doğup büyüyen Neriman adlı ana karakterin Batı kültürüne duyduğu hayranlığı ve kim olduğunu anlama çabası üzerine kurulur.
6)Bir Tereddün’ün romanı: Aydın ve kültürlü bir kadın olan Mualla ile kendini bohem hayata yaşamaya adamış Vildan arasındaki ilişki üzerinden doğu batı çatışması anlatılır.
7) Yalnızız: Samim adlı karakterin ‘’ Simeranya ‘’ adlı kendi kafasında kurduğu dünyanın üzerinden bunalımlarını anlatır.
8)Atilla: Tek tarihi romanıdır.
HİKÂYE
1)Bir Mekteplinin Hatıratı
2)Karanlıklar Kralı
3)Gençliğimiz
FIKRA DENEMESİ
1)Kim Nedir Serisi
2)Objektif Serisi
2)AHMET HAMDİ TANPINAR(1901-1962)
ROMAN ÖZETLERİ
1) Saatleri Ayarlama Enstitüsü: Eleştiri/İroni romanıdır.
Cumhuriyet Dönemi kurumlarının eleştirisidir. Modernleşme adı altında içi boşaltılmış devlet kurumlarının ve toplumun eleştirisi yapılmıştır.
Hayri İrdal, romanın hem anlatıcısı hem de başkahramanıdır. Hayri İrdal’ın anılarından kurgulanarak yazılmıştır. Hayri İrdal, Muvakkavit Nuri Efendi adında önemli saatçi tarafından yanında yetişir. Ardından Halit Ayarcı adında biriyle birlikte ‘’Saatleri Ayarlama Enstititüsü’nü’’ kurar . Bu olaylar ekseninde yanlış batılılaşma ve devletin yozlaşması anlatılır.
HUZUR ÜÇLEMESİ
2) Mahur Beste: Behçet Bey merkezinde Osmanlının seçkin bir ailesini ve Abdülhamit Dönemi aydınlarını anlatmıştır.
3)Huzur: Otobiyografik tarzdadır.
Mümtaz ve Suat’ın Nuran’a olan aşkları anlatılmıştır. Mümtaz ve Nuran birbirini sevmekte ve evlenmeyi tasarlamaktadırlar. Ümitsizliğe düşen Suat ise kendini asarak intihar eder.
4)Sahnenin Dışındakiler: Milli mücadele yıllarında Anadolu’ya gitmemiş aydının İstanbul’daki durumu anlatılır.
Romanın başkişisi Cemal’dir. ͞
5)Aydaki Kadın: Yarım kalmış bir romandır.
HİKÂYE
1)Abdullah Efendi’nin Rüyaları
2)Yaz Yağmuru
DENEME
1)Beş Şehir
2)Edebiyat Üzerine Makaleler
3)Yaşadığım Gibi
3)TARIK BUĞRA(1918-1994)
ROMAN ÖZETLERİ
KÜÇÜK AĞA ÜÇLEMESİ
1)Küçük Ağa: Küçük Ağa kitabının konusu, Kurtuluş Savaşı’nın gerçekleştiği bir dönemde Konya’nın Akşehir ilçesine bağlı bir köyde yaşayan insanların Kuvayı Milliye grubuna katılmasını, ülkelerini kurtarmak için savaşmasını anlatır.
Mehmet Reşit Efendi>İstanbullu Hoca>Küçük Ağa dönüşümünü anlatır.
2)Küçük Ağa Ankara’da:
3)Firavun İmanı:
4) İbiş’in Rüyası:Tiyatro tarihimizi anlatır.
Naşit Özcan’ın çocukluk yıllarındaki tiyatro tutkusu, babasının bu tutkuyu tepki göstermesini anlatır.
5)Siyah Kehribar: Tahsili için Roma’ya giden bir Türk gencinin Mussoli’nin faşist rejiminin baskılarına direnen aydınları anlatır.
6)Osmancık: Osman Gazi ekseninde Osmanlı Devlet’inin kuruluşunu anlatır.
7)Yağmur Beklerken:1929 Ekonomik bunalım sonucu Serbest Cumhuriyet Fırkası’nın kuruluşunu- Şeyh Sait İsyanını ve aynı yıl yaşanan büyük kuraklığın halktaki yansımaları anlatılmıştır.
8) Yalnızlar: ‘’Akümülatörlü Radyo’nun’’ romanlaşmış halidir.
8)Gençliğim Eyvah: İttihat ve Terakki’den Türkiye’nin 1980’ine kadar olan yılları anlatılır.
Olaylar Güliz isimli bir kız ile Delikanlı olarak anılan bir gencin aşkı etrafında gelişir.
9) Dönemeçte: Çok Partili hayata geçiş denemelerinin yaşandığını yıllar anlatılır.
HİKÂYE
1)Oğlumuz
2) Sahibini Arayan Madalya
3)İki Uyku Arasında
TİYATRO
1)Akümülatörlü Radyo
2) Sahibini Arayan Madalya
3)Ayakta Durmak İstiyorum
4)HALİKARNAS BALIKÇISI
(CEVAT ŞAKİR KABAAĞAÇLI)
ROMAN ÖZETLERİ
1)Aganti Burina Burinata: Mahmut’un dedesi, babası ve amcaları denizcidir. Annesinin ve babasının birinci dereceden tüm akrabaları denizde boğularak ölmüşlerdir. Oğlunun denizci olmasını istemeyen babası onu denizden uzaklaştırmak için Halil Usta’nın yanına verirler.
Ancak Halil Usta da eski bir denizcidir. Mahmut’un deniz sevgisi günden güne artmıştır ve bir gün evden ayrılıp bir gemi tayfasına yazılır. Yıllar yılı Akdeniz’de oradan oraya dolaşır. Bu arada babası boğulur, annesi de ölür.
2)Deniz Gurbetçileri: Bodrum süngercilerinin hayatlarından kesitler sunar. Ateşoğlu Murat Reis’in, Teleskop Mehmet Reis’ini Davut Reis’in hayatı anlatılır.
3)Ötelerin Çocuğu
4)Bulamaç
NOT:
MAVİ ANADOLUCULUK HAREKETİ: Azra Erhat ve Sabahattin Eyüboğlu ile birlikte bu akımı savunur.
HİKÂYE
1)Ege Kıyılarıı
2)Merhaba Akdeniz
3)Gülen Ada
4)Ege’nin Dibi
5)Yaşasın Deniz
6)Gençlik Denizleri
İNCELEME
1)Anadolu Efsaneleri
2)Anadolu Tanrıları
3)Merhaba Akdeniz
4)Anadolu’nun Sesi
ANI
1)Mavi Sürgün
5)ABDÜLHÂK ŞİNASİ HİSAR(1887-1963)
ROMAN ÖZETLERİ
1)Fahim Bey ve Biz: Fahim Bey’in yazıhanede oturarak kendi dünyasında yarattığı muhayyel alemle × gerçek arasındaki çatışmasını anlatır. Bu hayaller içinde sessiz sedasız ölür.
2) Çamlıca’daki Eniştemiz: Deli Enişte adıyla tanınan Hacı Vamık Beyefendi’nin hayatı etrafında kurulmuştur.
3)Ali Nizami Bey’in Alafrangalığı ve Şeyhliği: Ali Nizami Bey’in ailesinden kalan mirası alafranga hayat uğrunda zevk ve safa içinde tükettikten sonra Çamlıca’da harap bir evde açtığı tekkede Bektaşi şeyhi rolü oynarken çıldırarak ölen Ali Bey’in hayat hikâyesini anlatır.
ANI
1)Boğaziçi Mehtapları
2)Boğaziçi Yalıları
3)Geçmiş Zaman Köşkleri
İNCELEME ANTOLOJİ
1)İstanbul ve Pierre Loti
2)Yahya Kemal’e Veda
3) Aşk İmiş Her Ne Var Alemde
6)MUSTAFA KUTLU (1947)
HİKÂYE
Ortadaki Adam
Gönül İşi
Uzun Hikâye
Yokuşa Akan Sular
Beyhude Ömrüm
Yoksulluk içimizde
Trende Bir Keman
Ya Tahammül Ya Sefer
Beyhude Ömrüm
Bu Böyledir
Chef
Sır
Mavi Kuş
Tufandan Önce
7)SEMİHA AYVERDİ (1905-1993)
ROMAN ÖZETLERİ
1)Mesihpaşa İmamı: Katı bir imamın (İmam Halis Efendi) bir güzelin cazibesine kapılarak değişimi anlatılır.
2)İbrahim Efendi Konağı: Otobiyografik romandır.
Osmanlı’nın son döneminden bir konak yaşamının ele alındığı anı-romandır. İbrahim Efendi ölünce otorite ölür ve konak çeker.
İbrahim Efendi’nin Konağında adetler, ramazanlar, bayramlar, kız isteme, aile içi ilişkiler gibi konular üzerinden Osmanlı konağının kültürel değişimi anlatılır.
3)Batmayan Gün: Aliye’nin benliğini ve varlığının sırrını bulma mücadeleleri anlatılır.
ROMAN
4) Aşk Bu İmiş
5)Bir Dünyadan Bir Dünyaya
6)Mabette Bir Gece
7)Son Menzil
8)Yolcu Nereye Gidiyorsun
9)Ateş Ağacı
10)İnsan ve Şeytan
11)Yaşayan Ölü
HİKÂYE
1)Mabedde Bir Gece
MENSUR ŞİİR
1)Yusufçuk
2) Hancı
3)Dile Gelen Taş
BİYOGRAFİ
1)Kenan Rıfai ve Yirminci Asrın
2)Edebi ve Manevi Dünyası İçinde
8)OKTAY AKBAL(1923-2015)
ROMAN ÖZETİ
1)Garipler Sokağı: İyi bir ailenin oğlu olan, üniversite öğrencisi Salih’in bir aşk yüzünden evinden ayrılmış, etrafı zengin apartmanlarla çevrili Garipler Sokağında bir oda kiralamıştır.
2)Suçumuz İnsan Olmak : 1950’li yıllarda İstanbul’da felsefe öğrencisiyken büyük hayaller kurmuş; sonunda ise Ankara’da bir bakanlıkta az maaşla küçük bir memur olan ‘’Nuri Kayalı’nın’’ yaşayışını anlatır.
3)Yeşil Ev
4)Düş Ekmeği
5)İnsan Bir Ormandır
HİKÂYE
1)Önce Ekmekler Bozuldu
2)Aşksız İnsanlar
3)Bizans Definesi
4)Yalnızlık Bana Yasak
5)Tarzan Öldü
6)Bulutun Rengi
7)Berber Aynası
ANI
1) Şair Dostlarım
2)Anı Değil Yaşam
DENEME
1) Konumuz Edebiyat
2)Dost Kitapları
3)Yaşasın Edebiyat
4) Temmuz Serçesi
9)SELİM İLERİ(1946)
ROMAN ÖZETLERİ
1)Her Gece Bodrum: Tatil yapmak için İstanbul’dan Bodrum’a gelen bir arkadaş grubunun hem kendileriyle hem de birbirleriyle olan ilişkileri anlatılmıştır.(Murat, Tarık, Haydar, Kerim.)
2)Bir Akşam Alacası: Romancı ‘’Emre Taran’ın’’ hikâyesidir. Roman, Emre Taran ve çevresindeki ‘’aydınların’’ sanatçıların, apolitik kişilerin ilişkileri etrafında 1970’lerin Türkiyesi’nin 1980 Darbesi’ne giden sürecini anlatmıştır.
3)Ölünceye Kadar Seninim: Süha Rikkat’ın öyküsüdür.(Kerime Nadir.)
4) Yarın Yapayalnız: Gençliğinin baharında olan Elem adlı genç bir kız ile ikinci baharını yaşayan ‘’Handan Sarp ‘’ adlı bir soprano sanatçısı arasında eşcinsel aşk anlatılır.
ROMAN
5)Cehennem Kraliçesi
6)Yaşarken ve Ölürken
7)Yalancı Şafak
8)Saz Caz Düğün Varyete
HİKÂYE
1)Cumartesi Yalnızlığı
2)Pastırma Yazı
3)Dostlukların Son Günü
4)Bir Deniz Eteklerinde
5)Son Yaz Akşamı
6)Hüzün Kahvesi